Voornaamswijziging

Een voornaam is geen vaststaand gegeven voor het leven. Steeds meer mensen laten hun officiële voornaam aanpassen omdat die niet meer aansluit bij wie ze zijn, of omdat er destijds bij de geboorteaangifte iets is misgegaan. Anders dan bij het wijzigen van een achternaam kan dit niet zomaar via de gemeente: voor een voornaamswijziging is altijd een verzoek aan de rechtbank nodig, ingediend door een advocaat.

Wanneer komt u in aanmerking voor een naamswijziging?

De wet knoopt de beoordeling van zo'n verzoek vast aan twee voorwaarden. Ten eerste moet er sprake zijn van een zogeheten zwaarwichtig belang: een reden die zwaar genoeg weegt om de gevraagde wijziging te rechtvaardigen. Ten tweede toetst de rechter of de gewenste nieuwe naam niet ongepast is, bijvoorbeeld omdat die aanstootgevend zou zijn of tot verwarring zou leiden. Zolang aan beide voorwaarden is voldaan, wordt een verzoek in de praktijk in verreweg de meeste gevallen toegewezen.

Er bestaat geen limitatieve lijst met geldige redenen, maar een aantal situaties komt in de praktijk regelmatig terug:

• De roepnaam die iemand al jaren gebruikt, officieel laten vastleggen als voornaam.
• Een voornaam die simpelweg niet meer bij iemand voelt passen, bijvoorbeeld na een ingrijpende levensfase.
• Een fout bij de geboorteaangifte, waardoor de naam op papier afwijkt van wat bedoeld was.
• Ouders die een kind alsnog naar iemand willen vernoemen, of die een eerdere vernoeming juist ongedaan willen maken.
• Een naam die in het Nederlands stelselmatig verkeerd wordt uitgesproken of geschreven.
• (Vermeende) discriminatie op basis van de voornaam, bijvoorbeeld bij sollicitaties.
• Een voornaam die een onjuist beeld geeft van iemands geslacht.

Hoe verloopt de procedure?

Een verzoek tot voornaamswijziging kunt u niet zelf bij de rechtbank indienen: de wet schrijft voor dat dit via een advocaat moet gebeuren. In grote lijnen ziet het traject er als volgt uit.

Het begint met een intakegesprek, waarin de advocaat de achtergrond van uw wens in kaart brengt en beoordeelt of deze aansluit bij de voorwaarden die de wet stelt. Op basis daarvan wordt een verzoekschrift opgesteld, waarin het zwaarwichtig belang wordt onderbouwd en de gewenste naam wordt genoemd. Dit verzoekschrift wordt ingediend bij de rechtbank in het arrondissement waar u woont.

De rechter beoordeelt vervolgens het verzoek. In veel gevallen gebeurt dit op basis van de stukken, zonder dat u fysiek hoeft te verschijnen; in sommige gevallen wordt er wel een zitting gepland, bijvoorbeeld als de rechter behoefte heeft aan een nadere toelichting. Wordt het verzoek toegewezen, dan stuurt de rechtbank de beschikking door naar de gemeente waar u staat ingeschreven, zodat de burgerlijke stand de naamswijziging kan verwerken in de basisregistratie personen. Vanaf dat moment is de nieuwe voornaam ook terug te vinden op uw paspoort, rijbewijs en andere officiële documenten, zodra u die laat vernieuwen.

Wat kost een voornaamswijziging?

De kosten van een voornaamswijziging bestaan doorgaans uit twee onderdelen: de kosten van de advocaat die het verzoek voor u opstelt en indient, en het griffierecht dat de rechtbank in rekening brengt voor de behandeling van de zaak. Omdat tarieven per kantoor verschillen en griffierechten van tijd tot tijd worden aangepast, is het verstandig om actuele bedragen rechtstreeks bij de door u gekozen specialist na te vragen.

Voor mensen met een lager inkomen bestaat er de mogelijkheid van gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel een toevoeging genoemd. Als u aan de inkomens- en vermogensgrenzen van de Raad voor Rechtsbijstand voldoet, betaalt u alleen een eigen bijdrage in plaats van het volledige advocaatuurtarief, en kan dit bovendien gecombineerd worden met een verlaagd griffierecht. Of u hiervoor in aanmerking komt, kan de advocaat tijdens het intakegesprek met u beoordelen.

Sluyter Advocaten is een onafhankelijk informatieplatform over het Nederlandse recht en is zelf geen advocatenkantoor. Wij verlenen geen juridische diensten en geven geen advies over uw individuele situatie; de informatie op deze pagina is uitsluitend bedoeld als algemene achtergrond. Voor een beoordeling van uw persoonlijke situatie en de te volgen stappen kunt u terecht bij een advocaat die gespecialiseerd is in naamswijzigingen, zoals hierboven vermeld.